Editie 2

Ethisch, Etnisch, Niche

Het Kroondebat Editie 2 is gehouden op 10 december 2004 op de vissermanaak BINT. Iedereen kwam aan boord bij restaurant Kaap Kot in Amsterdam en er werd gevaren op het IJsselmeer.

Het thema:

“Wat is de houding van de communicatiebranche en adverteerders ten opzichte van de multiculturele samenleving? ”

De communicatiebranche en adverteerders onderzoeken (en zijn op zoek naar) verschillen in doelgroepen en spelen daarop in. Steeds minder is ‘de doelgroep’ een ‘homogene’ groep, maar onderkennen we allerlei subdoelgroepen waarop we, als we ze goed genoeg in kaart brengen, kunnen inspelen. Bij die segmentatie wordt in toenemende mate gekeken naar culturele achtergronden. Een eerste vakmatige omgang met die multiculturele samenleving is geboren; etnomarketing. Recente ontwikkelingen roept bij veel mensen nieuwe vragen op. Hoe nieuw zijn die echt en zijn daarop ook nieuwe antwoorden nodig?

Onder die hoofdvraag kunnen we nog veel andere vragen plaatsen. Onderstaand een aantal vragen die aan de orde zullen komen bij het debat. Zin, onzin? Dogma, stigma?

• De ontwikkelingen in de wereld en in Nederland brengt de Nederlander dichter bij oer-hollandse merken (volgens onderzoek DDB). Tegelijk blijkt uit ander onderzoek (Coolbrands) dat ook een aantal typische (nieuwe) Amerikaanse merken als beste uit de bus komen.
• Ook lezen we dat muliculturele bladen het niet goed doen (Bijeen en MultiNed lieten al het loodje), mogelijk volgt Contrast ook. Toch doen bladen als Kef (gericht op Turkse gemeenschap) en M-zine (gericht op Marokkaanse gemeenschap) het wel goed.
• De supermarkten hebben het moeilijk en de toko’s en bazaars doen het goed. Hoe verklaren we dit allemaal? Wat zoekt de consument echt?
• Hoe goed etnomarketing ook werk, het speelt niet alleen in op culturele verschillen, maar maakt ze ook erg expliciet. In hoeverre is dat slecht voor onze samenleving? Is etnomarketing moreel wel verantwoord? Staan ethiek en commercie op gespannen voet?
• Met de huidige ontwikkelingen rond de dood van Theo van Gogh is etnomarketing ineens niet mee zo gelukkig onderwerp. Hoe lang blijft etnomarketing nog in de gratie?
• Op de kunst wordt niet gecensureerd. Van Gogh kon zijn film maken zoals hij het zag. Vrijheid van meningsuiting. Hoe werkt dat bij adverteerders en reclamemakers? Niet alles mag, zoals in de kunst, maar waar ligt de grens? Zit er een (morele) grens aan de vrijheid van meningsuiting?
• In hoeverre is de reactie vanuit de verschillende groepen in de samenleving tijdelijk? Heeft dit blijvende gevolgen voor de manier waarop specifieke groepen (soms ook doelgroepen) denken en doen?
• Wat kan de communicatiebranche doen om het vreedzaam en begripvol samenleven van mensen met verschillende culturele achtergrond te bevorderen? Welke verantwoordelijkheid heeft de communicatiebranche daarin? Wat is de huidige houding van de branche?
• In hoeverre zijn de huidige reacties uit de branche obligaat? Goed bedoelde initiatieven, maar snijdt het hout?
• Hoe stigmatiserend of polariserend is het als we bijvoorbeeld in een publiekscampagne het samenleven van verschillende culturen tot onderwerp maken? Kan dat een averechts effect opleveren? Met andere woorden: communicatiebranche hands on of hands off?
• Welke communicatiemethodieken kunnen we aanwenden voor verbetering? Welke zijn passen en welke niet?
• Als we ons op de jeugd willen richten; is een idee zoals dat van de Reclame Rakkers toe te passen op dit onderwerp?
• Wat vinden van de kwaliteit van de communicatie van de overheid en politiek over dit onderwerp? Hebben ze er eigenlijk wel voldoende kaas van gegeten?
• Op welke groepen zouden we ons eventeel moeten richten, en met welke boodschap? Moeten we (en zo ja hoe kunnen we) een ‘politieke discussie’ voorkomen?
• Vergroten we de problematiek met z’n alle niet teveel? Alle media schrijft erover bij gebrek aan betere journalistiek? Als we er over blijven schrijven, bijven we er over praten en wordt het onderwerp vanzelf groter?